Makroekonomia · Analiza
Stopy procentowe w Polsce: dlaczego twój kredyt kosztuje tyle, ile kosztuje?
RPP znów nie zmieniła stóp. Tłumaczymy, co to znaczy dla osób ze zmiennym oprocentowaniem i kiedy może przyjść ulga.
Jak stopa referencyjna przekłada się na ratę?
Rada Polityki Pieniężnej ustala stopę referencyjną NBP, która dziś wynosi 5,75 proc. To liczba, która wygląda abstrakcyjnie, ale dla kogoś z kredytem hipotecznym opartym na WIBOR 3M jest absolutnie konkretna. WIBOR — stawka, po której banki pożyczają sobie pieniądze na trzy miesiące — porusza się mniej więcej razem ze stopą referencyjną. Kiedy RPP podnosiła stopy w latach 2021–2023, miesięczna rata kredytu na 400 000 zł wzrosła dla wielu osób o ponad 1 000 zł. Mechanizm jest prosty: wyższy koszt pieniądza dla banku to wyższy koszt kredytu dla ciebie. RPP używa tego narzędzia świadomie — drogie kredyty mają studzić konsumpcję i hamować inflację. Problem w tym, że ból rozkłada się nierównomiernie: najmocniej uderza w tych, którzy kupili mieszkanie z myślą o niskich stopach z 2020 roku.
Kiedy można spodziewać się obniżek i co je powstrzymuje?
RPP sygnalizuje ostrożność. Inflacja bazowa — ta bez cen energii i żywności — spada wolniej niż inflacja ogółem, co sprawia, że bank centralny nie spieszy się z luzowaniem polityki pieniężnej. W komunikatach po posiedzeniach pojawia się zwrot o „danych zależnych decyzjach” — to znaczy, że każda obniżka musi być poprzedzona kilkoma miesiącami spokojnych odczytów inflacyjnych. Ekonomiści ankietowani przez Reuters wskazują na połowę 2025 roku jako najbardziej prawdopodobny moment pierwszej obniżki, choć żadna prognoza nie jest pewna. Co ważne: nawet obniżka o 0,25 punktu procentowego nie zmieni raty kredytowej w sposób odczuwalny z dnia na dzień — WIBOR reaguje z opóźnieniem i zmienia się co trzy miesiące przy typowym kredycie. Dla kredytobiorców najważniejszy sygnał to nie data pierwszej obniżki, ale trajektoria — czy RPP zaczyna cykl łagodzenia, czy to jednorazowy ruch.